- Di sản từ giai đoạn 'vùng xám' 2018-2024
- Hệ lụy: Khi tài sản không là tài sản
- Chậm lập pháp, dân chịu trận
Di sản từ giai đoạn 'vùng xám' 2018-2024
Nhìn lại giai đoạn 2018-2024, giới tài chính gọi đó là kỷ nguyên 'vùng xám'. Không cấm nhưng cũng chẳng cho phép. Nhà đầu tư Việt, với máu làm giàu nhanh, đã đổ hàng tỷ USD vào các sàn giao dịch không rõ nguồn gốc. Dữ liệu không nói dối: hàng chục sàn OTC/P2P 'mọc như nấm sau mưa' nhưng hoàn toàn đứng ngoài tầm kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước. Cá mập thì gom hàng, còn nhà đầu tư nhỏ lẻ thì đối mặt với rủi ro trắng tay.
Tại thời điểm đó, dòng tiền xuyên biên giới chảy như nước qua các ví lạnh, bỏ qua mọi rào cản quản lý. Một giao dịch 10.000 USD (khoảng 258 triệu VNĐ) có thể được thực hiện chỉ trong một cú click chuột mà không để lại dấu vết kiểm toán. Đây chính là 'đất lành' cho tội phạm rửa tiền và lừa đảo đa cấp núp bóng công nghệ.
Hệ lụy: Khi tài sản không là tài sản
Thực tế cho thấy, nỗi đau lớn nhất của nạn nhân trong giai đoạn này là sự bất lực của luật pháp. Nếu bạn mất 1 tỷ VNĐ vì một dự án scam, cơ quan chức năng đứng trước bài toán hóc búa: tài sản mã hóa chưa được định danh trong Bộ luật Dân sự. Không có tài sản, không có tang vật. Vụ kiện kết thúc bằng việc đình chỉ vì 'thiếu cơ sở pháp lý để truy tố'.
Pháp luật luôn đi sau thị trường, nhưng với tốc độ của blockchain, sự chậm trễ 6 năm đã tạo ra hố sâu ngăn cách giữa bảo vệ nhà đầu tư và sự phát triển công nghệ. - Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia tư vấn luật tài chính số.
So sánh với mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng theo Thông tư 32/2026/TT-BTC hiện nay, giai đoạn trước đó là thời điểm 'thuế bằng không'. Nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng cái giá phải trả là sự an toàn. Khi xảy ra tranh chấp tại các sàn P2P, nhà đầu tư chỉ biết nhìn nhau mà không có bất kỳ cơ chế khiếu nại nào. Tiền mất, tật mang là kịch bản phổ biến.
Chậm lập pháp, dân chịu trận
Sự ra đời của Luật Công nghiệp Công nghệ số và việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số từ đầu năm 2026 là lời hồi đáp muộn màng nhưng cần thiết. Chúng ta không thể chơi một cuộc chơi lớn với luật của thập niên trước. Nếu 2018-2024 là bài học về sự tự bơi, thì 2026 là cột mốc bắt buộc phải chuyên nghiệp hóa.
Với sự thử nghiệm Digital VND (CBDC) của Ngân hàng Nhà nước, ranh giới giữa tài sản mã hóa và tiền pháp định đang dần rõ nét. Nhìn vào các con số: hàng triệu người dùng tại Việt Nam đã từng trải qua giai đoạn 'tự sinh tự diệt'. Thị trường cần những sàn giao dịch nội địa có giấy phép, có sự giám sát để tránh những 'bẫy bull' và các vụ hack chấn động. Dữ liệu quá khứ đã đủ minh chứng rằng, quản lý không phải để kìm hãm, mà để xây dựng một sân chơi bền vững. Bạn có nghĩ rằng chúng ta đã thoát khỏi hoàn toàn những kẽ hở đó?
Cảnh báo rủi ro: Thị trường tài sản số vẫn tiềm ẩn biến động cực lớn. Mọi quyết định giao dịch đều dựa trên khẩu vị rủi ro cá nhân. Bài viết không phải là lời khuyên đầu tư. Hãy luôn kiểm tra tính pháp lý của sàn giao dịch trước khi nạp vốn.