Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo quy định quản lý nợ thuế, trong đó đề xuất tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, đại diện doanh nghiệp nợ thuế bỏ địa chỉ kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế và hiệp hội doanh nghiệp cho rằng ngưỡng 1 triệu đồng hiện tại là quá thấp, gây ảnh hưởng không đáng có đến quyền tự do đi lại của công dân.
Tại các diễn đàn tham vấn chính sách tháng 5/2026, kiến nghị nâng ngưỡng nợ thuế bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh lên mức 5 triệu đồng đã nhận được sự đồng thuận từ nhiều đơn vị tư vấn thuế. Việc điều chỉnh này nhằm phân loại rõ đối tượng nợ thuế chây ì và những trường hợp nợ thuế do sai sót hành chính hoặc số tiền nhỏ không đáng kể.
Tác động từ quy định tạm hoãn xuất cảnh
Quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế được áp dụng nhằm ngăn chặn tình trạng tẩu tán tài sản hoặc rời khỏi lãnh thổ khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. Dù mục tiêu là tăng cường hiệu quả thu ngân sách, việc áp dụng ngưỡng nợ quá thấp khiến cơ quan thuế tốn kém nguồn lực xử lý các khoản nợ lẻ tẻ.
Đối với các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các đơn vị kinh doanh dịch vụ số và tài sản mã hóa, việc nhân sự chủ chốt bị tạm hoãn xuất cảnh đột ngột do nợ thuế có thể làm gián đoạn các chuyến công tác quốc tế hoặc giao dịch đối tác. Các chuyên gia cho rằng cần có sự linh hoạt trong khâu thực thi để tránh gây khó khăn cho hoạt động thương mại thông thường.
Sự cần thiết của việc điều chỉnh ngưỡng nợ
Việc nâng ngưỡng nợ lên 5 triệu đồng được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan thuế tập trung nguồn lực vào các đối tượng nợ thuế lớn, có dấu hiệu cố tình trốn tránh. Các ý kiến góp ý tại dự thảo nhấn mạnh ba yếu tố cần cân nhắc:
- Tối ưu hóa chi phí quản lý hành chính cho cơ quan thuế.
- Bảo đảm quyền tự do đi lại của cá nhân đối với các khoản nợ nhỏ.
- Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm thay vì áp dụng ngay biện pháp mạnh tay.
Hiện tại, cơ quan soạn thảo đang tổng hợp các ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia luật để hoàn thiện dự thảo. Việc áp dụng ngưỡng nợ mới nếu được thông qua sẽ là bước đệm quan trọng trong việc hiện đại hóa quy trình quản lý nợ thuế tại Việt Nam, đảm bảo sự cân bằng giữa quyền lợi nhà nước và quyền công dân trong bối cảnh kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ.
Các bước tiếp theo của dự thảo
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đánh giá tác động của mức ngưỡng 5 triệu đồng đối với tổng thu ngân sách và khả năng kiểm soát nợ đọng. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân cần theo dõi sát các thông báo từ Tổng cục Thuế để cập nhật tình trạng nghĩa vụ thuế của mình thông qua cổng thông tin điện tử, tránh rơi vào các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh ngoài ý muốn do chưa kịp hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
