Việt Nam sẽ chính thức đưa sàn giao dịch tín chỉ carbon vào hoạt động từ ngày 29/6 tới đây. Đây là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhằm thiết lập một thị trường tập trung cho việc mua bán các hạn ngạch phát thải khí nhà kính.
Việc ra mắt sàn giao dịch này là mảnh ghép quan trọng trong nỗ lực hiện thực hóa các cam kết quốc tế về giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Thay vì các giao dịch tự phát, doanh nghiệp sẽ có một nền tảng pháp lý chính thống để thực hiện nghĩa vụ tuân thủ môi trường và khai thác giá trị từ các dự án giảm phát thải.
Cấu trúc vận hành thị trường carbon nội địa
Theo thông tin từ cơ quan quản lý, sàn giao dịch carbon được thiết kế để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường tài chính xanh. Các đơn vị tham gia sẽ thực hiện giao dịch dựa trên hạn ngạch phát thải được phân bổ hoặc các tín chỉ carbon thu được từ những dự án chuyển đổi xanh, nông nghiệp bền vững hoặc bảo vệ rừng.
Sàn giao dịch đóng vai trò là cơ quan trung gian điều phối, đảm bảo tính minh bạch và xác thực của các tín chỉ carbon được niêm yết. Cơ chế này giúp định giá chính xác lượng khí thải, từ đó tạo áp lực kinh tế buộc các doanh nghiệp phát thải lớn phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi công nghệ để giảm tiêu hao năng lượng.
Tác động đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư
Sự hiện diện của sàn giao dịch carbon tạo ra một loại tài sản số mới trong hệ sinh thái tài chính Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp, đây không chỉ là nơi thực hiện nghĩa vụ tuân thủ mà còn là cơ hội để chuyển hóa các nỗ lực bảo vệ môi trường thành nguồn thu tài chính thông qua việc bán các tín chỉ dư thừa.
Các chuyên gia tài chính nhận định, việc chuẩn hóa thị trường sẽ thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư tổ chức. Khi thị trường vận hành ổn định, tín chỉ carbon có thể trở thành một danh mục đầu tư tiềm năng, tương tự như các loại tài sản mã hóa hoặc chứng khoán xanh đang phát triển trên thế giới.
Các mốc thời gian cần theo dõi sau khai trương
Sau lễ khai trương vào ngày 29/6, thị trường sẽ bước vào giai đoạn vận hành thí điểm để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và quy trình thanh toán. Các doanh nghiệp cần chú ý theo dõi các thông tư hướng dẫn chi tiết về hạn ngạch phát thải cho từng ngành nghề cụ thể. Sự minh bạch trong quy trình kiểm kê khí thải và cấp phát tín chỉ sẽ là yếu tố quyết định đến tính thanh khoản của sàn giao dịch trong những tháng đầu tiên.
