Từ ngày 1/7/2026, các doanh nghiệp siêu nhỏ tại Việt Nam sẽ được phép bố trí cha mẹ, vợ, chồng, con hoặc anh chị em ruột làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán. Đây là thay đổi quan trọng trong quy định về quản trị tài chính doanh nghiệp, nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí vận hành cho các đơn vị có quy mô nhỏ nhất trên thị trường.
Quy định này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các startup và hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều đơn vị đang đối mặt với áp lực chi phí nhân sự cao. Việc nới lỏng các ràng buộc về nhân sự kế toán giúp chủ doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc quản lý bộ máy nội bộ.
Chi tiết về thay đổi nhân sự kế toán
Theo quy định mới từ Bộ Tài chính, quyền hạn của chủ doanh nghiệp siêu nhỏ được mở rộng trong việc lựa chọn nhân sự cho bộ phận tài chính. Trước đây, các quy định về kế toán thường yêu cầu sự độc lập nhất định để đảm bảo tính minh bạch và tránh xung đột lợi ích. Tuy nhiên, với đặc thù của doanh nghiệp siêu nhỏ, việc cho phép người thân trong gia đình đảm nhận vị trí này được xem là một bước đi thực tế.
Việc cho phép người thân làm kế toán chỉ áp dụng đối với các đơn vị được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật hiện hành. Những doanh nghiệp có quy mô lớn hơn hoặc thuộc các lĩnh vực yêu cầu kiểm toán bắt buộc vẫn phải tuân thủ các quy định khắt khe về nhân sự kế toán độc lập để đảm bảo tính chuẩn xác của báo cáo tài chính.
Tác động đến quản trị doanh nghiệp và minh bạch tài chính
Mặc dù chính sách này tạo ra sự linh hoạt, các chuyên gia tài chính cho rằng chủ doanh nghiệp vẫn cần duy trì hệ thống ghi chép sổ sách rõ ràng. Việc sử dụng người thân làm kế toán đòi hỏi chủ doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm cao hơn về tính chính xác của các số liệu thuế và báo cáo tài chính định kỳ.
Sự thay đổi này không làm thay đổi các nghĩa vụ thuế và báo cáo tài chính bắt buộc đối với cơ quan nhà nước. Doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ đúng các chuẩn mực kế toán hiện hành để tránh những rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế.
Những điểm cần lưu ý sau ngày 1/7
Doanh nghiệp cần rà soát lại quy mô hiện tại của đơn vị để xác định chính xác mình có thuộc đối tượng được áp dụng quy định mới hay không. Các bước cần thực hiện bao gồm:
- Kiểm tra lại hồ sơ đăng ký kinh doanh và quy mô lao động để xác định tình trạng doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Cập nhật các quy định mới nhất từ Bộ Tài chính về tiêu chuẩn nhân sự kế toán.
- Thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ để đảm bảo dữ liệu tài chính được lưu trữ an toàn và minh bạch.
Mốc thời gian 1/7 sắp tới là thời điểm các doanh nghiệp cần hoàn tất việc điều chỉnh bộ máy nếu có nhu cầu thay đổi nhân sự kế toán. Các cơ quan chức năng dự kiến sẽ có thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết về quy trình thủ tục để đảm bảo việc thực thi chính sách diễn ra đồng bộ trên cả nước.
