Cú hích chính sách từ Nhật Bản
Kể từ khi Luật Công nghệ số có hiệu lực tại Việt Nam vào ngày 01/01/2026, thị trường tài sản mã hóa nội địa đã bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Mới đây, vào ngày 10/4/2026, Chính phủ Nhật Bản đã chính thức phê duyệt sửa đổi Đạo luật Công cụ Tài chính và Giao dịch (FIEA). Theo đó, tài sản mã hóa không còn dừng lại ở định nghĩa “phương tiện thanh toán” mà chính thức được công nhận là sản phẩm tài chính chuyên biệt.
Việc Nhật Bản – một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới – đặt tài sản mã hóa dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý tài chính (FSA) là minh chứng cho thấy xu hướng hợp thức hóa tài sản số là tất yếu. Tại Việt Nam, động thái này được giới chuyên gia đánh giá là bước tham chiếu quan trọng khi chúng ta đang trong quá trình thí điểm các sàn giao dịch tài sản số nội địa.
Sự tương đồng và khác biệt trong khuôn khổ pháp lý
So sánh với các quốc gia như Singapore hay EU, Nhật Bản đang áp dụng mô hình quản lý tập trung, coi tài sản mã hóa là một loại hình đầu tư có rủi ro cao nhưng được bảo hộ pháp lý. Tại Việt Nam, theo Thông tư 32/2026/TT-BTC, nhà đầu tư đang chịu mức thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng tài sản mã hóa. Điều đáng lưu ý rằng, mức thuế này được áp dụng đồng nhất, không phân biệt lợi nhuận thực tế.
Theo nhận định của ban biên tập, việc áp thuế 0,1% trên giá trị giao dịch, quy đổi ra tiền mặt có thể là một gánh nặng chi phí đáng kể cho các nhà giao dịch tần suất cao. Nếu một nhà đầu tư thực hiện giao dịch trị giá 1 tỷ VNĐ, họ sẽ phải đóng ngay 1 triệu VNĐ thuế phí, bất kể giao dịch đó có lãi hay lỗ. Điều này khác biệt đáng kể so với mô hình đánh thuế trên lợi nhuận ròng mà một số quốc gia đang áp dụng để khuyến khích tính thanh khoản thị trường.
Tác động đến nhà đầu tư trong nước
Sự thay đổi về mặt pháp lý tại các quốc gia phát triển đang tạo áp lực buộc Việt Nam phải sớm hoàn thiện khung pháp lý để tránh tình trạng “chảy máu” dòng vốn ra nước ngoài. Khi Ngân hàng Nhà nước đang trong lộ trình thử nghiệm Digital VND (CBDC), mối quan hệ giữa tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành và tài sản mã hóa tư nhân sẽ là bài toán quản trị đầy thách thức.
Nhà đầu tư cần lưu ý rằng, khi các sàn giao dịch nội địa được cấp phép thí điểm, việc tuân thủ các quy định về chống rửa tiền (AML) và định danh khách hàng (KYC) sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn bao giờ hết. Sự minh bạch hóa này, dù tạo ra rào cản ban đầu, nhưng lại là điều kiện tiên quyết để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trước những rủi ro lừa đảo hoặc sự cố sụp đổ sàn giao dịch như đã từng xảy ra trên thế giới.
Triển vọng và nhận định
Việc Nhật Bản nâng cấp vị thế tài sản mã hóa lên hàng ngũ công cụ tài chính chuyên nghiệp không chỉ đơn thuần là thay đổi danh xưng, mà là sự xác lập vị thế của một lớp tài sản mới trong danh mục đầu tư toàn cầu. Đối với nhà đầu tư tại Việt Nam, đây là thời điểm cần xem xét lại chiến lược phân bổ vốn trong một thị trường đang dần đi vào khuôn khổ pháp lý.
Liệu Việt Nam có nên học hỏi mô hình phân loại tài sản theo mức độ rủi ro của Nhật Bản để có chính sách thuế ưu đãi hơn cho các nhà đầu tư dài hạn? Đây là câu hỏi mở mà cơ quan quản lý cần cân nhắc kỹ lưỡng trong thời gian tới.
Disclaimer: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là lời khuyên đầu tư. Thị trường tài sản mã hóa tiềm ẩn rủi ro cao, quý độc giả cần tìm hiểu kỹ thông tin trước khi quyết định tham gia.