Bộ Tài chính vừa công bố đề xuất mới nhằm đa dạng hóa các hình thức tài sản bảo đảm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Việt Nam. Theo đó, các loại tài sản số, tài sản ảo cùng quyền sở hữu trí tuệ sẽ được xem xét đưa vào danh mục tài sản thế chấp hợp lệ khi doanh nghiệp thực hiện các khoản vay tại tổ chức tín dụng. Đây là nỗ lực cụ thể hóa khung pháp lý cho tài sản mã hóa trong hoạt động tài chính doanh nghiệp.
Thay đổi này hướng tới việc giảm bớt áp lực phụ thuộc vào bất động sản vốn là rào cản lớn đối với nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ trong việc tiếp cận nguồn vốn lưu động. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước ngoặt quan trọng trong cách thức các ngân hàng thương mại đánh giá và định giá tài sản số trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.
Cơ chế định giá và quản trị rủi ro
Việc chấp nhận tài sản số làm tài sản đảm bảo đòi hỏi sự chuẩn hóa về phương pháp định giá. Bộ Tài chính dự kiến sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước để xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm xác định giá trị thực của các loại tài sản này trên thị trường. Các yếu tố như tính thanh khoản, lịch sử giao dịch và khả năng chuyển đổi thành tiền mặt sẽ là những tiêu chí then chốt được xem xét.
Các chuyên gia tài chính cho rằng thách thức lớn nhất nằm ở tính biến động của thị trường tài sản mã hóa. Để vận hành hiệu quả, hệ thống ngân hàng cần có các công cụ quản trị rủi ro chuyên biệt, bao gồm việc áp dụng tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) thấp hơn so với các loại tài sản truyền thống để bù đắp cho những biến động bất ngờ từ thị trường.
Tác động đến hệ sinh thái tài chính trong nước
Đề xuất này không chỉ mở ra kênh huy động vốn mới mà còn thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam đẩy nhanh quá trình số hóa tài sản. Khi tài sản số có giá trị pháp lý trong hoạt động vay vốn, các doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để minh bạch hóa quyền sở hữu và quản lý tài sản trên hạ tầng blockchain.
Đối với các tổ chức tín dụng, việc triển khai sẽ đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ giám sát và nhân sự am hiểu về tài sản số. Các ngân hàng sẽ cần thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ mới để đảm bảo tính an toàn của các khoản vay có tài sản đảm bảo là tài sản số, đồng thời tuân thủ các quy định về chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
Các mốc thời gian cần theo dõi
Hiện tại, nội dung này đang nằm trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp từ các bộ ngành và các đơn vị liên quan trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thị trường sẽ cần theo dõi các văn bản hướng dẫn chi tiết về danh mục tài sản số được chấp nhận và quy trình định giá cụ thể từ Ngân hàng Nhà nước trong thời gian tới.
Việc triển khai thực tế sẽ phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện khung pháp lý về tài sản ảo và sự sẵn sàng của hệ thống hạ tầng thanh toán số quốc gia. Đây là lộ trình dài hạn nhằm củng cố khả năng tiếp cận vốn cho khu vực kinh tế tư nhân thông qua các công cụ tài chính hiện đại.