Luật Quản lý thuế chính thức có hiệu lực từ hôm nay, thiết lập khung pháp lý chặt chẽ hơn đối với nghĩa vụ tài chính của cá nhân và doanh nghiệp. Trong đó, 10 hành vi cụ thể bị xác định là trốn thuế đã được luật hóa nhằm minh bạch hóa công tác quản lý và thu ngân sách nhà nước. Đối với các nhà đầu tư tài sản mã hóa và người tham gia kinh doanh trên nền tảng số, đây là những thay đổi cần đặc biệt lưu tâm để đảm bảo tuân thủ pháp luật trong bối cảnh các quy định về tài sản số tại Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện.
Việc định nghĩa rõ ràng các hành vi trốn thuế không chỉ giúp cơ quan quản lý thực thi hiệu quả mà còn tạo ra sự công bằng trong môi trường kinh doanh. Những sai phạm trong việc kê khai, sử dụng hóa đơn hay che giấu doanh thu sẽ đối mặt với các chế tài xử phạt nghiêm khắc theo quy định mới.
Các hành vi bị liệt kê vào nhóm trốn thuế
Theo nội dung văn bản luật mới, 10 hành vi trốn thuế bao gồm việc không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp quá thời hạn quy định mà không có lý do chính đáng. Ngoài ra, việc không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp cũng bị coi là hành vi vi phạm trực tiếp.
Luật cũng chỉ rõ các hành vi liên quan đến chứng từ và sổ sách, cụ thể:
- Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào nhằm giảm số tiền thuế phải nộp.
- Sử dụng hàng hóa, dịch vụ được miễn thuế, xét miễn thuế, không chịu thuế sai mục đích mà không khai báo với cơ quan quản lý thuế.
Tác động đến nhà đầu tư và doanh nghiệp số
Đối với cộng đồng đầu tư tài sản mã hóa, việc xác định doanh thu và lợi nhuận từ các sàn giao dịch tài sản số đang trở thành trọng tâm giám sát. Khi các giao dịch được thực hiện xuyên biên giới, việc không kê khai đầy đủ các khoản thu nhập từ chênh lệch giá hoặc dịch vụ staking có thể bị xem xét dưới góc độ trốn thuế nếu không tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý thuế đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực blockchain và fintech cần rà soát lại quy trình kế toán, đảm bảo mọi luồng tiền đều được ghi nhận đúng theo quy định. Việc minh bạch hóa nguồn thu từ các hoạt động liên quan đến tài sản số không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn là yêu cầu bắt buộc để vận hành ổn định trong hệ sinh thái tài chính hiện nay.
Lộ trình thực thi và giám sát
Cơ quan thuế sẽ đẩy mạnh việc kết nối dữ liệu giữa các ngân hàng, đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và sàn giao dịch để đối soát thông tin. Sự phối hợp liên ngành này nhằm mục tiêu phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận thuế thông qua các giao dịch bất thường hoặc các khoản thu nhập không rõ nguồn gốc. Người nộp thuế cần chủ động cập nhật các hướng dẫn chi tiết từ Tổng cục Thuế để thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, tránh các rủi ro phát sinh từ việc chậm trễ hoặc kê khai sai lệch thông tin trong các kỳ quyết toán thuế tới đây.